Banks

«Մենք հաճախորդի երկրորդ օդաչուն ենք». Wilco-ի մոդելը

Tue, 25 Aug 2026 10:02:00 +0400

Wilco-ի անվանումը պատահական չէ ընտրված։ Այն կապված է ավիացիոն հաղորդակցության լեզվի հետ․ «Will comply» նշանակում է՝ հրահանգն ընդունված է, այն կկատարվի։

Այս գաղափարից էլ ծնվել է ընկերության աշխատանքի փիլիսոփայությունը. Wilco-ն ներկայանում է որպես հաճախորդի «երկրորդ օդաչու»՝ մեկը, ով չի վերցնում ղեկը, չի որոշում՝ ուր պետք է թռչել, բայց անհրաժեշտ պահին օգնում է պահպանել ուղղությունն ու հաղթահարել տուրբուլենտությունը։

Կապիտալի կառավարման հիմքում, ըստ Wilco-ի գլխավոր գործադիր տնօրեն Իրինա Բելիշեվայի, պարզ սկզբունք է՝ հաճախորդի փոխարեն որոշումներ չկայացնել, այլ օգնել նրան ավելի լավ հասկանալ սեփական նպատակները, ռիսկերը եւ հնարավորությունները։ Հաճախորդը շարունակում է մնալ իր «ինքնաթիռի» օդաչուն․ նա է որոշում իր կյանքի, ընտանիքի եւ բիզնեսի ուղղությունը, իսկ Wilco-ն փորձում է լինել այն մասնագետը, որը տեսնում է ամբողջ ճանապարհը։

Այս մոտեցումը հատկապես կարեւոր է այն ընտանիքների համար, որոնց կապիտալը վաղուց դուրս է եկել պարզապես ներդրում կատարելու տրամաբանությունից։ Այստեղ խոսքն արդեն ոչ միայն ակտիվների կառավարման, այլեւ բիզնեսի կառուցվածքի, հարկային եւ իրավական հարցերի, ժառանգության, երեխաների կրթության եւ հաջորդ սերնդի պատրաստման մասին է։

Ընկերության պատմության նոր էջ

Wilco-ի ներկայիս պատմությունը Հայաստանում սկսվեց մոտ մեկ տարի առաջ, երբ 2008 թվականից գոյություն ունեցող ընկերությունը ձեռք բերեց նոր սեփականատեր, նոր առաքելություն եւ ենթարկվեց վերաբրենդավորման: Ղեկավարությունն իր առջև նպատակ էր դրել տեղական ներդրումային ընկերությունից անցում կատարել ակտիվների կառավարման միջազգային մակարդակի ընկերության։

«Ինձ համար ամենամեծ մարտահրավերը ոչ բիզնես-մոդելն էր եւ ոչ էլ հաճախորդներ գտնելը։ Ամենաբարդ հարցը մարդիկ էին։ Պետք էր հասկանալ՝ կարո՞ղ ենք հավաքել այնպիսի թիմ, որը ոչ միայն բարձր մասնագիտական փորձ ունի, այլեւ հավատում է Հայաստանի երկարաժամկետ ներուժին», - բացատրում է Իրինա Բելիշեվան։

Այսօր Wilco-ի թիմում աշխատում են առաջատար մասնագետներ Հայաստանից եւ տարբեր երկրներից, որոնց մի մասը Հայաստան է տեղափոխվել ընտանիքներով։ Տնօրենը թիմի ձեւավորումը համարում է առաջին տարվա կարեւորագույն ձեռքբերումներից մեկը։

Տարբեր շուկաներից եկած մարդկանց փորձը, նրա գնահատմամբ, ընկերությանը լրացուցիչ դինամիկա է հաղորդում։ Միեւնույն ժամանակ, տարբեր մասնագիտական եւ մշակութային փորձերի կողքին անհրաժեշտ է նաեւ ընդհանուր արժեքային համակարգ։ Wilco-ի դեպքում այդ արժեքներն են վստահությունը, ստեղծարարությունն ու կենսունակությունը։

Պրոդուկտը ոչ թե առաջինն է, այլ վերջինը

Wealth management-ի եւ ավանդական ներդրումային ընկերությունների սպասարկման միջեւ գլխավոր տարբերություններից մեկն այն է, թե որտեղից է սկսվում աշխատանքը։ Դասական մոդելում նախ ստեղծվում է ֆինանսական պրոդուկտ, հետո այն առաջարկվում է հաճախորդին։

Իրինա Բելիշեվան

Լուսանկարը՝ Wilco

«Մեզ մոտ տրամաբանությունը հակառակն է. նախ պետք է հասկանալ մարդու կամ ընտանիքի կարիքը, հետո սկսել լուծումը կառուցել։ Յուրաքանչյուր ընտանիք ունի իր իրավիճակը, իր նպատակները եւ իր չափանիշները։ Նույն լուծումը բոլորի համար չի կարող աշխատել», - ասում է Իրինա Բելիշեվան։

Բայց այս համակարգը կենսունակ կլինի միայն այն դեպքում, երբ հաճախորդը պատրաստ է բաց խոսել իր ֆինանսական կյանքի մասին։

«Մենք, կարելի է ասել, հանդես ենք գալիս որպես ընտանեկան բժիշկ. եթե մարդը մեզ չի պատմում ամբողջը, մենք չենք կարող ամբողջական լուծում տալ», - ասում է Իրինա Բելիշեվան։

Այդ պատճառով Wilco-ի համար վստահությունը պարզապես ծառայության բաղադրիչ չէ, այլ դրա հիմքը։

Երբ ամենակարեւոր ֆինանսական հարցը փողը չէ

Ընկերության՝ արդեն Wilco նոր անվամբ հայկական շուկայում գործունեության առաջին տարվա ընթացքում առանձնացել են մի քանի հարցեր, որոնք հաճախորդների համար աստիճանաբար ավելի ու ավելի կարեւոր են դառնում։

«Շատ բիզնեսներում ռազմավարական հորիզոնը դեռ սահմանափակվում է մեկ տարով։ Բայց երբ խոսում ենք ընտանիքի կապիտալի մասին, պետք է մտածել ոչ միայն հաջորդ տարվա, այլեւ հաջորդ տասնամյակների մասին։ Այստեղ հարցը միայն այն չէ, թե ինչպես ավելի շատ գումար վաստակել։ Ավելի բարդ հարցն այն է, թե ինչ կլինի հետո այդ ստեղծած արժեքի հետ», - ասում է Իրինա Բելիշեվան։

Ու հենց այստեղ է առաջ գալիս ժառանգության թեման։

«Ի՞նչ կլինի, եթե վաղը ես չլինեմ»

Կապիտալ ստեղծելը, այն պահպանելը եւ հաջորդ սերնդին փոխանցելը երեք տարբեր խնդիրներ են։ Հայաստանի ձեռնարկատիրական միջավայրում առաջին երկու ուղղությունները անկախությունից ի վեր երկար ժամանակ առաջնահերթ են եղել, սակայն այսօր ավելի ու ավելի հաճախ առաջ է գալիս նաեւ երրորդը։

«Սա ընտանիքների համար հաճախ ամենադժվար խոսակցություններից մեկն է, որովհետեւ այն միաժամանակ վերաբերում է եւ՛ փողին, եւ՛ մահվան թեմային։ Դու կարող ես ստեղծել մեծ բիզնես, բայց քո երեխաները կարող են ապրել այլ երկրում, ունենալ այլ մասնագիտություն կամ պարզապես չցանկանան շարունակել ընտանեկան գործը», - ասում է Իրինա Բելիշեվան։

Այդ դեպքում հարց է առաջանում՝ արդյո՞ք հաջորդ սերունդը հասկանում է, թե ինչ է ստեղծվել, պատրա՞ստ է ստանձնել այդ պատասխանատվությունը, եւ եթե ոչ՝ ինչպե՞ս պետք է կառուցել կապիտալի փոխանցման համակարգը։ Wilco-ի համար սա արդեն միայն մասնավոր ընտանիքների խնդիր չէ։ Ընկերությունը այն դիտարկում է որպես Հայաստանի կայուն տնտեսական զարգացման գրավականներից մեկը։

Գիտելիք՝ հաջորդ սերնդին ժառանգություն թողնելուց առաջ

Այս տրամաբանությամբ Wilco-ն սկսել է Next Generation եւ ֆինանսական գրագիտության նախաձեռնությունները։ Ընկերությունը փորձում է աշխատել նաեւ այն սերնդի հետ, որը ապագայում պետք է որոշի՝ ի՞նչ բիզնեսներ ստեղծել, որտե՞ղ ապրել, ինչպե՞ս ներդնել եւ ինչպես կառավարել սեփական կապիտալը։

Ծրագրերը նախատեսում են տարբեր տարիքային խմբերի երեխաների եւ ժառանգների հետ աշխատանք՝ ֆինանսական գրագիտությունից մինչեւ մասնագիտական կողմնորոշում եւ բիզնեսների աշխատանքի մասին պատկերացում։

«Մենք արդեն անցկացրել ենք փորձնական Discovery Day (Բացահայտման օր), որի ժամանակ 11-14 տարեկան երեխաները ծանոթացան մեր բիզնեսի աշխատանքի սկզբունքներին։ Նրանց հետաքրքրությունը մեծ էր, եւ նրանք ցանկություն հայտնեցին ծանոթանալ նաեւ այլ ոլորտների աշխատանքին», - ասում է Իրինա Բելիշեվան։

Ոչ ոք չգիտի՝ ինչպիսին կլինի շուկան 10 տարի հետո

Հայաստանի ֆինանսական շուկայի ապագայի մասին խոսելից Իրինա Բելիշեվան
առանձնացնում է մի քանի միտումներ, որոնք կարող են փոխել այն՝ ֆինանսական գրագիտության աճը, ներդրումային գործիքների ընդլայնումը եւ բնակչության խնայողությունների աստիճանական տեղափոխումը ֆինանսական համակարգ։

Իրինա Բելիշեվան

Լուսանկարը՝ Wilco

«Պետք է փոխվի նաեւ վերաբերմունքը փողի նկատմամբ։ Խնայողությունը պարզապես պահելու փոխարեն պետք է աստիճանաբար մուտք գործի ֆինանսական համակարգ։ Այստեղ իր դերն ունի եւ՛ պետությունը, եւ՛ Կենտրոնական բանկը, եւ՛ մասնավոր ֆինանսական կառույցները՝ բանկերը, բրոքերները, ներդրումային եւ wealth management ընկերությունները։ Բայց միայն գործիքները բավարար չեն։ Ներդրումների աճի համար անհրաժեշտ է նաեւ վստահություն՝ ֆինանսական ինստիտուտների, կարգավորող միջավայրի եւ երկրի նկատմամբ», - ասում է Իրինա Բելիշեվան։

Հայաստանը՝ ոչ միայն կապիտալ ներգրավող, այլեւ կապիտալ կապող երկիր

Wilco-ի տեսլականում Հայաստանի համար կարեւոր ուղղություններից մեկը նաեւ սփյուռքի եւ Հայաստանի միջեւ կապիտալի հոսքերի ստեղծումն է։

«Ես դա չեմ պատկերացնում որպես սփյուռքի կապիտալը պարզապես Հայաստան բերելու փորձ։ Խոսքը կամուրջներ կառուցելու մասին է։ Դրանք պետք է հնարավորություն տան Հայաստանից դուրս գտնվող հայերին մասնակցել Հայաստանի ներդրումային նախագծերին, իսկ Հայաստանից՝ հասանելիություն ստանալ միջազգային շուկաներին», - ասում է Իրինա Բելիշեվան։

Այս մոդելի դեպքում Հայաստանը կարող է աստիճանաբար դառնալ ոչ միայն կապիտալ ներգրավող երկիր, այլեւ ֆինանսական կապերի հանգույց տարբեր շուկաների միջեւ։

Wilco-ի նպատակն է հաճախորդին տալ այդ երկու ուղղությամբ շարժվելու հնարավորություն՝ պահպանել կապը Հայաստանի հետ եւ միաժամանակ հասանելիություն ունենալ այլ շուկաների նկատմամբ։

«Ինքնաթիռն արդեն օդում է»

Ընկերության ղեկավարության գնահատմամբ՝ վերագործարկումից հետո կառուցվել է այն հիմքը, որի վրա պետք է ձեւավորվի հաջորդ փուլը։

Իրինա Բելիշեվան

Լուսանկարը՝ Wilco

«Հիմա առաջնային նպատակը ակտիվների եւ եկամուտների աճն է։ Եթե սկզբում մեր խնդիրն էր կառուցել ինքնաթիռը, ապա հիմա ես կարող եմ ասել՝ ինքնաթիռն արդեն օդում է եւ բարձրություն է հավաքում։ Առաջիկայում չենք բացառում նաեւ միջազգային ընդլայնումն ու նոր գործընկերությունների ստեղծումը», - ասում է Իրինա Բելիշեվան։

Այս մեկ տարվա ընթացքում Իրինա Բելիշեվան Դուբայում արժանացել է «Leading Woman in Wealth Management» մրցանակին։ Նրա համար այդ ճանաչումը միայն անհատական ձեռքբերում չէ, այլեւ միջազգային հարթակում Հայաստանի ֆինանսական շուկայի մասին խոսելու հնարավորություն։

Աստղիկ Հովհաննեսով

Այսուհետ ցանկացած անձ կարող է առեւտրային բանկերից տեղեկանք ստանալ

Tue, 25 Aug 2026 09:45:00 +0400

Հաշվի առնելով սպառողների կողմից ստացված ազդակները՝ Կենտրոնական բանկի խորհուրդը լրացում է կատարել «Ֆինանսական կազմակերպությունների գործարար վարվելակերպի կանոնները» կանոնակարգ 8/05-ում։

ԿԲ-ից հայտնում են, որ նոր կարգավորմամբ ցանկացած ֆիզիկական անձ կարող է առեւտրային բանկերից ստանալ տեղեկանք իր բանկային հաշիվների, հաշիվների մնացորդների, ինչպես նաեւ բանկի հետ փոխադարձ պարտավորությունների առկայության կամ բացակայության վերաբերյալ։

Տեղեկանքը էլեկտրոնային եղանակով կտրամադրվի անվճար, իսկ թղթային տարբերակը՝ յուրաքանչյուր օրացուցային տարվա ընթացքում առնվազն մեկ անգամ անվճար։

«Կարգավորման նպատակն է ամրապնդել ֆիզիկական անձանց՝ բանկային համակարգում իրենց կարգավիճակի վերաբերյալ տեղեկատվություն ստանալու իրավունքը՝ ապահովելով համապատասխան տեղեկանքի հասանելիությունը, բարձրացնել ֆինանսական ծառայությունների մատչելիությունն ու թափանցիկությունը», - ասված է ԿԲ հաղորդագրության մեջ:

Ավտոտնակում հիմնադրված հայկական բիզնես. խաղեր՝ իրական շփման համար

Mon, 24 Aug 2026 17:14:00 +0400

Դավիթ Հովհաննիսյանի ստեղծած սեղանի խաղերի հաջողության պատմությունը սկսվել է տան հարեւանությամբ գտնվող փոքրիկ ավտոտնակից։ Դավիթն ու ընկերներն ուսուցողական խաղեր ստեղծում էին դեռ ուսանողական տարիներից. պատվերների ավելացմանը զուգահեռ որոշեցին ընդլայնել բիզնեսը։

Այժմ «Հոլ» ընկերությունը ստեղծում է ժամանցային եւ ինտելեկտուալ խաղեր՝ նախատեսված տարբեր տարիքային խմբերի համար: Հայկական արտադրության խաղերը զարգացնում են լեզվամտածողությունը, շփման ունակությունները, ուշադրությունը, կողմնորոշվելու հմտությունները, տրամաբանությունն ու աշխարհընկալումը:

«Հոլ» ընկերության զարգացման գործընկերը դարձավ Ակբա բանկը, որի աջակցությամբ էլ Դավիթը կարողացավ ընդլայնել, այնուհետեւ տեխնիկապես վերազինել իր բիզնեսը։

«Մեր առաքելությունն է ստեղծել օֆլայն խաղեր, որոնք իրական ժամանակահատվածում մարդկանց միմյանց հետ շփվելու հնարավորություն են տալիս։ Մեր հաջորդ առաքելությունը խաղերի միջոցով ծնող-երեխա կապի ստեղծումն է։ Մի անգամ շատ մեծ պատվեր ունեինք, որի համար մեծ քանակի խաղեր պետք է արտադրեինք, բայց միջոցներ չկային։ Հենց այդ ժամանակահատվածում սկսվեց Ակբայի հետ մեր համագործակցությունը։ Բանկի հետ, բացի բուն համագործակցությունից, նաեւ այլ ուղղությամբ ենք աշխատում. մասնաճյուղերից մի քանիսում բանկը ցուցադրում է մեր արտադրանքը»,- նշել է «Հոլ» սեղանի խաղերի հիմնադիր Դավիթ Հովհաննիսյանը։

Ընկերության հաջորդ նպատակը խաղերի արտահանումն է։ Դավիթը եւ թիմակիցները համոզված են՝ զարգացման հաջորդ հնարավորությունը միջազգային շուկաներ մուտք գործելն է։

Այժմ «Հոլ» ընկերությունն արտադրում է հիսունից ավելի խաղ տարբեր տարիքային խմբերի համար։

Մանրամասն՝ տեսանյութում։

Բանկը վերահսկվում է ՀՀ ԿԲ կողմից։

«Յունիսպորտ»-ը մասնակցում է ՈՒԵՖԱ ֆուտզալի Չեմպիոնների Լիգային

Mon, 24 Aug 2026 16:55:00 +0400

Յունիբանկի հովանավորությամբ ստեղծված «Յունիսպորտ» ֆուտզալի ակումբը օգոստոսի 26-ին, 27-ին եւ 29-ին Երեւանում կանցկացնի ՈՒԵՖԱ ֆուտզալի Չեմպիոնների լիգայի 2026/27 մրցաշրջանի նախնական փուլի հանդիպումները։

Հայաստանի գործող չեմպիոն եւ գավաթակիր «Յունիսպորտ»-ը պայքարելու է մրցաշարի հիմնական փուլի ուղեգրի համար։ Թիմի մրցակիցներն են Գերմանիայի հնգակի չեմպիոն «Վեյլիմդորֆը», Էստոնիայի չեմպիոն «Տալլինը» եւ Իսլանդիան ներկայացնող «Ռեյկյավիկը»։

«Յունիսպորտ»-ը մրցաշարին մոտենում է տպավորիչ արդյունքներով։ Հայաստանի Բարձրագույն լիգայում թիմն անցկացրել է անպարտելի մրցաշրջան՝ տանելով 16 հաղթանակ եւ խփելով 323 գոլ։

«Չեմպիոնների լիգայում Հայաստանը ներկայացնելը մեզ համար մեծ պատասխանատվություն է։ Մենք ունենք հավակնոտ թիմ, որն արդեն ապացուցել է իր ուժը Հայաստանի առաջնությունում։ Այժմ մեր նպատակն է նույն վստահությամբ հանդես գալ միջազգային ասպարեզում եւ պայքարել հիմնական փուլի ուղեգրի համար։ Հատկապես կարեւոր է, որ հանդիպումներն անցկացվելու են Երեւանում․ մեր երկրպագուների աջակցությունը կարող է լրացուցիչ ուժ հաղորդել թիմին։ Շնորհակալ ենք Յունիբանկին՝ ակումբի կողքին լինելու եւ մեր զարգացմանն աջակցելու համար», - նշել է «Յունիսպորտ» ակումբի տնօրեն Դավիթ Խաչատրյանը։

Աջակցելով ակումբին՝ Յունիբանկը նպատակ ունի նպաստել Հայաստանում ֆուտզալի զարգացմանը, բարձրացնել հետաքրքրությունը մարզաձեւի նկատմամբ եւ աջակցել մրցունակ թիմի ձեւավորմանը, որը կարող է արժանապատվորեն ներկայացնել Հայաստանը միջազգային մրցաշարերում։

«Յունիսպորտ»-ի՝ Չեմպիոնների լիգայի նախնական փուլի հանդիպումները կհեռարձակվեն Առաջին հեռուստաընկերության եթերում։

Evocabank. Դեպի նոր ուսումնական տարի՝ մինչեւ 23% cashback-ով

Mon, 24 Aug 2026 16:24:00 +0400

Մինչեւ սեպտեմբերի 15-ը վճարիր Evoca Mastercard-ով ակցիայի մասնակից խանութներում եւ գրախանութներում ու ստացիր մինչեւ 23% cashbac:

«Նոր տետրերի հոտը, դեռ չգրված առաջին էջերը, գունավոր գրիչների ընտրությունը, այն նոր պայուսակը, որի մեջ գեղեցիկ դասավորվում են նոր գնված իրերը։

Մինչեւ սեպտեմբերի 15-ը կատարիր գնումներ ակցիայի մասնակից խանութներում եւ գրախանութներում, պարզապես վճարիր Evoca Mastercard-ով եւ գումարի մի մասը կվերադառնա քեզ՝ մինչեւ 23% cashback-ի տեսքով»,- նշել են բանկում։

Ակցիային մասնակցում են՝

• Miniso` 20% cashback + 3% cashback EvocaBENEFITS
• Zangak` 20% cashback
• Epigraph` 20% cashback
• Bookinist` 20% cashback
• Amrak` 20% cashback
• Penbox` 20% cashback

Մի քանի կարեւոր փաստ`

• Վճարումը հնարավոր է կատարել ցանկացած Evoca Mastercard քարտով,
• Cashback-ը տրամադրվում է մեկ հաճախորդի հաշվով (կարող ես գնումներ կատարել քո բոլոր Evoca Mastercard-երով, սակայն cashback-ի ընդհանուր սահմանաչափը չի փոխվում),
• Cashback-ի առավելագույն չափը՝ 20,000 դրամ,
• Cashback-ը կտրամադրվի ակցիայի ավարտից հետո՝ առավելագույնը 20 աշխատանքային օրվա ընթացքում։

«Ցուցակդ պատրաստ է, ի՞սկ Evoca Mastercard-ը։ Դեռ չունե՞ս։

Շտապիր պատվիրել քարտը հիմա եւ օգտվել մինչեւ 23% cashback-ից»,- եզրափակել են բանկում։

Արամայիս Ավետիսյանն ընտրվել է «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի գործադիր տնօրեն

Mon, 24 Aug 2026 14:08:00 +0400

«Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհուրդն Արամայիս Ավետիսյանին՝ 22 կողմ, 0 դեմ, 2 ձեռնպահ ձայնով, ընտրել է Հիմնադրամի գործադիր տնօրեն։ Հոգաբարձուների խորհրդի 29 անդամներից նիստին մասնակցել են 24-ը։

Արամայիս Ավետիսյանը գործադիր տնօրենի պարտականությունները ստանձնում է 2026 թվականի օգոստոսի 24-ից։

Խորհրդին ներկայացված իր տեսլականում Ավետիսյանն առանձնացրել է Հիմնադրամի զարգացման հիմնական ուղղությունները՝ կազմակերպական կարողությունների ամրապնդում եւ գործառնական արդյունավետության բարձրացում, վստահության, հաշվետվողականության եւ թափանցիկության նոր մշակույթի ձեւավորում, անցում արձագանքային գործունեությունից դեպի երկարաժամկետ ռազմավարական պլանավորում՝ պահպանելով Հայաստան–Սփյուռք կապի ամրապնդումը որպես Հիմնադրամի առանցքային առաքելություն։

Արամայիս Ավետիսյանը տնտեսագետ եւ կառավարման մասնագետ է՝ շուրջ 13 տարվա մասնագիտական փորձով պետական, մասնավոր եւ հասարակական ոլորտներում։ Նրա մասնագիտական փորձն ընդգրկում է կազմակերպությունների կառավարում եւ ինստիտուցիոնալ զարգացում, ռազմավարական պլանավորում, հանրային քաղաքականություն, շահառուների հետ աշխատանք, դրամահավաք եւ հաղորդակցություն։ 2022 թվականից նա զբաղեցնում է Հայաստանի Հանրապետության նախագահի օգնականի պաշտոնը։

Ավետիսյանը բարձրագույն կրթությունը ստացել է Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանում՝ միջազգային տնտեսական հարաբերությունների մասնագիտությամբ։ Մասնավոր հատվածում աշխատել է «ՎԵՈՆ Արմենիա», «Տավուշ Տեքստիլ» եւ «Ականաթ» ընկերություններում։ 2018 թվականին համահիմնադրել է «Քաղաքական երկխոսություն» հասարակական կազմակերպությունը եւ մինչեւ 2022 թվականը զբաղեցրել է գործադիր տնօրենի պաշտոնը։ Ավետիսյանն ամուսնացած է։ Պարտադիր զինվորական ծառայությունն անցել է Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերում։

2025 թվականից Ավետիսյանը ներգրավված է «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի ծրագրերում։ Նա համակարգել է 2025 թվականի «Հայրենիք եւ հավերժություն» համահայկական դրամահավաք-արշավը։ Արշավի արդյունքում հավաքագրվել է շուրջ 17 մլն ԱՄՆ դոլար, ինչը մոտ 30%-ով գերազանցել է վերջին տարիների միջին ցուցանիշը։

«Հայաստան» համահայկական հիմնադրամը ստեղծվել է 1992 թվականին՝ Հայաստանի եւ Սփյուռքի ներուժը Հայաստանի զարգացման եւ ամրապնդման շուրջ համախմբելու նպատակով։ Ավելի քան երեք տասնամյակ Հիմնադրամն իրականացնում է ենթակառուցվածքային, կրթական, առողջապահական, սոցիալական եւ զարգացման այլ ծրագրեր՝ ծառայելով որպես Հայաստան–Սփյուռք համագործակցության համահայկական հարթակ։ Հիմնադրամը նաեւ համախմբել է համահայկական ներուժը՝ հումանիտար ճգնաժամերին եւ այլ հրատապ մարտահրավերներին արձագանքելու համար»,- ասված է հաղորդագրության մեջ։

Բիբլոս Բանկ Արմենիան ամփոփել է եւս մեկ հաջողված արշավ

Mon, 24 Aug 2026 13:25:00 +0400

Բիբլոս Բանկ Արմենիայի Mastercard World քարտապանների համար կազմակերպված հատուկ արշավն ամփոփվել է․ բոլոր հաղթողներն արդեն ստացել են իրենց նվերները։

Չորս ամիս շարունակ՝ ապրիլի 1-ից մինչեւ հուլիսի 31-ը, բանկի Mastercard World քարտով գնումներ կատարած հաճախորդները հնարավորություն ունեին մասնակցելու ամենամսյա խաղարկություններին՝ յուրաքանչյուր 250,000 դրամի գնումների դիմաց ստանալով մեկ մասնակցության կոդ։

Mastercard-ի հետ համատեղ կազմակերպված արշավի ընթացքում խաղարկվել է 20 նվերների փաթեթ՝ ճամպրուկով եւ ճամփորդական բարձով, ինչպես նաեւ 2 գլխավոր մրցանակ՝ յուրաքանչյուրը 2.5 մլն դրամ արժողությամբ ճամփորդական նվեր քարտեր։

«Բիբլոս Բանկ Արմենիան պարբերաբար հանդես է գալիս իր հաճախորդների առօրյան ավելի հարմարավետ եւ հաճելի դարձնող արշավներով ու հատուկ առաջարկներով, որոնց մանրամասներին կարելի է ծանոթանալ բանկի պաշտոնական կայքում եւ սոցիալական մեդիայի էջերում»,- ասված է հաղորդագրության մեջ։

Բանկը վերահսկվում է ՀՀ ԿԲ կողմից։

S&P. Հայաստանի բանկային հատվածը պահպանում է բարձր շահութաբերությունը

Mon, 24 Aug 2026 12:20:00 +0400

Հայաստանի բանկային հատվածը մնում է լավ կապիտալացված եւ պահպանում է բարձր շահութաբերությունը, ինչին նպաստում են զուտ տոկոսային զգալի եկամուտը եւ կայուն տնտեսական աճը:

Այս մասին ասվում է S&P Global Ratings գործակալության՝ Հայաստանի վարկանիշների հաստատման վերաբերյալ հաղորդագրության մեջ:

«Վարկավորումը շարունակում է աճել վստահ տեմպերով՝ առաջին հերթին սպառողական եւ հիպոթեքային վարկավորման հաշվին, թեեւ մակրոպրուդենցիալ միջոցառումների խստացումն ու հիպոթեքի գծով հարկային արտոնությունների աստիճանական չեղարկումն արդեն սկսել են սառեցնել բնակարանների պահանջարկը, հատկապես Երեւանում:

24.08.2026 | 10:18 S&P Global Ratings-ը հաստատել է Հայաստանի վարկանիշները

Չնայած նրան, որ վարկավորման արագ աճն ավելացրել է մասնավոր հատվածի պարտքային բեռը, դրա հետ կապված ռիսկերն այս փուլում համարվում են կառավարելի՝ բանկերի կապիտալի հուսալի բուֆերների, ակտիվների կայուն որակի եւ այն ակնկալիքների շնորհիվ, որ շահութաբերությունը կպահպանվի բարձր մակարդակում՝ աստիճանաբար կարգավորվելով վերջին պիկային ցուցանիշներից»,- ասվում է հաղորդագրության մեջ:

S&P Global Ratings-ը նշում է, որ բանկային հաշվեկշիռների աստիճանական ապադոլարացումը լրացուցիչ նվազեցրել է արտարժութային ռիսկերը:

Բանկային հատվածի համար հիմնական ռիսկ է շարունակում մնալ պահպանվող աշխարհաքաղաքական անորոշությունը, նշում է S&P Global Ratings-ը:

S&P Global Ratings-ը հաստատել է Հայաստանի վարկանիշները

Mon, 24 Aug 2026 10:18:00 +0400

S&P Global Ratings գործակալությունը հաստատել է արտարժույթով եւ ազգային արժույթով Հայաստանի երկարաժամկետ ու կարճաժամկետ սուվերեն վարկանիշները «BB-/B» մակարդակում:

Երկարաժամկետ վարկանիշների գծով կանխատեսումը մնում է «դրական»:

S&P Global Ratings-ի հաղորդագրության մեջ, մասնավորապես, ասվում է.

«Դրական կանխատեսումն արտացոլում է արտաքին պահուստների ավելացման եւ Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների կարգավորման գործընթացի շարունակական առաջընթացի հաշվին արտաքին կայունության դինամիկա ձեւավորելու Հայաստանի ներուժը: Միասին վերցված՝ այս գործոնները ժամանակի ընթացքում կարող են նվազեցնել երկրի խոցելիությունը վճարային հաշվեկշռի ու աշխարհաքաղաքական ռիսկերի մասով:

Մենք կարող ենք վերանայել կանխատեսումը՝ հասցնելով «կայուն» մակարդակի, եթե տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքական ռիսկերը զգալիորեն սրվեն կամ տեղի ունենա Ռուսաստանից աշխատուժի եւ կապիտալի ներհոսքի կտրուկ կրճատում, ինչը բացասաբար կանդրադառնա Հայաստանի տնտեսական, բյուջետային ցուցանիշների եւ վճարային հաշվեկշռի վրա:

Մենք կարող ենք բարձրացնել վարկանիշները, եթե Հայաստանի վճարային հաշվեկշիռը շարունակի կայունություն դրսեւորել անվտանգային եւ աշխարհաքաղաքական ռիսկերի պայմաններում: Դրան կարող է նպաստել արտարժույթային պահուստների հետագա կուտակումը՝ Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների կարգավորման առաջընթացին զուգահեռ»:

S&P Global Ratings-ը նշում է, որ TRIPP նախագիծը «կարող է ուժեղացնել տարածաշրջանային կապակցվածությունը եւ միջնաժամկետ հեռանկարում աջակցել առեւտրին ու ներդրումներին»:

«Թեեւ շրջանակային համաձայնագիրն արդեն սահմանում է նախաձեռնության կառավարման հիմնական սկզբունքները եւ ինքնիշխանության հարցերը, դրա իրականացումը գտնվում է վաղ փուլում. կոնկրետ նախագծային ուղղությունները, ֆինանսավորումը եւ կոնցեսիաների մանրամասն պայմանները դեռեւս որոշված չեն»,- ասվում է հաղորդագրության մեջ:

Ըստ S&P-ի կանխատեսման՝ Հայաստանի ՀՆԱ-ի իրական աճը 2026 թվականին կդանդաղի մինչեւ 4,9%՝ 2025 թվականի 7,1%-ի համեմատ:

«Այնուամենայնիվ, բարձր ներդրումային ակտիվությունը պետք է աջակցի տնտեսության աճին: Ակնկալվում է, որ 2027–2029 թթ. աճի տեմպերը միջինում կկազմեն 5%՝ շնորհիվ սպառման եւ ներդրումային ակտիվության», - ասվում է հաղորդագրության մեջ:

«Հայաստանի միջազգային պահուստները 2026 թվականին շարունակել են էապես ամրապնդվել: Համախառն արտարժութային պահուստները հունիսին հասել են ռեկորդային $6,9 միլիարդի՝ 46%-ով ավելի, քան նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածում: Աճն ապահովվել է գործոնների համադրությամբ՝ պետական եվրոպարտատոմսերի տեղաբաշխմամբ, Կենտրոնական բանկի կողմից արտարժույթի գնումներով, ինչպես նաեւ արտերկրից ֆինանսական եւ ներդրումային կապիտալի ուժեղ ներհոսքով: S&P-ի կանխատեսումներով՝ Հայաստանի արտարժութային պահուստները ընդհանուր առմամբ կայուն կմնան»,- նշում է գործակալությունը:

ԱԲ սպառնալիքը ֆինանսական կայունությանը

Fri, 21 Aug 2026 22:30:00 +0400

Բրայան Ջաջը Կալիֆոռնիայի Բերկլիի համալսարանի ֆինանսների եւ ժողովրդավարության ծրագրի հետազոտությունների տնօրենն է։

ԱՄՆ Դաշնային պահուստային համակարգի (ԴՊՀ) նախագահ Քեւին Ուորշը վերջերս հայտարարեց նոր աշխատանքային խմբի ստեղծման մասին, որը «կուսումնասիրի նոր ընդհանուր նշանակության տեխնոլոգիաների, այդ թվում՝ արհեստական բանականության (ԱԲ) տարածման տեմպը, ընդգրկումը եւ տնտեսական ազդեցությունը, ինչպես նաեւ դրանց հետեւանքները Դաշնային պահուստային համակարգի համար»՝ զբաղվածության եւ գնաճի վերաբերյալ իր մանդատներն իրականացնելիս։ Հատկանշական է, որ Ուորշի հայտարարության մեջ որեւէ հիշատակում չկար ԱԲ-ի՝ ֆինանսական կայունության վրա ունեցած հնարավոր ազդեցության մասին, թեեւ ֆինանսական կայունությունը ԴՊՀ-ի փաստացի երրորդ մանդատն է։

ԴՊՀ-ն որոշ չափով գիտակցել է այն ռիսկերը, որոնք ԱԲ-ն առաջացնում է ֆինանսական կայունության համար։ Ապրիլին ԴՊՀ-ի նախկին նախագահ Ջերոմ Փաուելը, ԱՄՆ ֆինանսների նախարար Սքոթ Բեսենթի հետ միասին, հանդիպում էր հրավիրել՝ գնահատելու, թե ինչպես կարող են ԱԲ առաջադեմ մոդելներն ազդել բանկային համակարգի կիբեռանվտանգության վրա։ Սակայն նույնիսկ այս մոտեցումը չափազանց սահմանափակ էր։

Միացյալ Նահանգներում եւ՛ ֆինանսական համակարգը, եւ՛ ակտիվների շուկաները դարձել են ԱԲ-ի հաջողության վրա միակողմանի խաղադրույք։ Եթե ներկայիս միտումները շարունակվեն, ապա այս տասնամյակի վերջին ԱԲ-ի տվյալների կենտրոնների ֆինանսավորման չմարված պարտքը կգերազանցի հիփոթեքային պարտքը։ Այժմ ԴՊՀ-ն պետք է պարզի՝ արդյոք այս տվյալների կենտրոններից ստացվող եկամուտները բավարար դրամական միջոցներ կստեղծեն պարտատերերին ժամանակին մարումներ կատարելու համար։

Այդ հարցը հաճախ նույնացնում են երկու այլ հարցի հետ՝ արդյոք արհեստական բանականությունը փուչիկ է, եւ արդյոք այն փոխակերպող տեխնոլոգիա է: Գայթակղություն կա ներկայացնել սա որպես երկընտրանք. ԱԲ-ն կամ փուչիկ է, կամ փոխակերպող տեխնոլոգիա, բայց դա սխալ կլիներ: 19-րդ դարում Միացյալ Նահանգներում երկաթուղային բումն ավարտվեց 1873 թվականի խուճապով, իսկ 1990-ականների հեռահաղորդակցության եւ ինտերնետային բումն ավարտվեց ֆոնդային շուկայի փլուզմամբ: Երկու դեպքում էլ տեխնոլոգիան իսկապես փոխակերպող էր, բայց վարկատուներն ու բաժնետերերը, միեւնույն է, ծանր կորուստներ կրեցին, քանի որ ներդրումների ծավալը գերազանցում էր կարճաժամկետ հեռանկարում իրատեսորեն ակնկալվող եկամուտը:

Լուսանկարը՝ Reuters

Նմանապես, երբ խոսքը վերաբերում է ԱԲ-ին, տեխնոլոգիական հաջողությունը չի երաշխավորում ֆինանսական հաջողություն: Դեռեւս անորոշ է՝ որքան եկամուտ կստեղծի ԱԲ-ն, սակայն վարկառուների պարտավորությունների մարման ժամկետները նախապես սահմանված են: ԱԲ գործիքները կարող են լայնորեն կիրառվել, իսկ տվյալների կենտրոնը կարող է լայնորեն օգտագործվել, սակայն չստեղծել բավարար կանխիկ միջոցներ իրենց սեփականատերերի պարտքերը սպասարկելու համար: Ֆինանսական կայունության հետ կապված մտահոգությունն առաջանում է ենթադրվող ապագա եկամուտների եւ ներկա պայմանագրային պարտավորությունների միջեւ անհամապատասխանությունից:

Այս հաշվարկներն ապշեցուցիչ են։ Sequoia վենչուրային կապիտալի ընկերության գործընկեր Դեյվիդ Կանի գնահատմամբ՝ այս տարի հիպերմասշտաբային ընկերությունների կողմից ԱԲ-ի ոլորտում նախատեսվող մոտ 750 միլիարդ դոլարի կապիտալ ծախսերը պետք է սարքավորումների շահագործման ողջ ընթացքում ապահովեն վերջնական հաճախորդներից մոտ 1,5 տրիլիոն դոլարի եկամուտ, որպեսզի այդ ծախսերը փոխհատուցվեն։ Նրա հաշվարկով՝ 2022թ․ ChatGPT-ի գործարկումից ի վեր ԱԲ-ի ամբողջ ենթակառուցվածքի ստեղծման վրա կատարված ներդրումները փոխհատուցելու համար անհրաժեշտ կլինի առնվազն մոտ 3 տրիլիոն դոլարի կուտակային եկամուտ։ Ըստ շրջանառվող լուրերի՝ Anthropic-ի տարեկան եկամուտը կազմում է շուրջ 60 միլիարդ դոլար:

Bain & Company խորհրդատվական ընկերության հաշվարկներով՝ մինչեւ 2030թ․ ԱԲ-ի ակնկալվող պահանջարկը բավարարելու համար անհրաժեշտ հաշվողական հզորության ֆինանսավորումը կպահանջի ԱԲ-ի ոլորտում տարեկան մոտ 2 տրիլիոն դոլարի նոր եկամուտ։ Հաշվի առնելով, որ ֆինանսական «փուչիկ» է համարվում այն իրավիճակը, երբ ակտիվի գինը զգալիորեն գերազանցում է դրա ստեղծած դրամական հոսքերը, նման կանխատեսումները, կարծես, հիմնավորում են այն նախազգուշացումները, որ ԱԲ-ն իսկապես փուչիկ է։

ԱԲ-ի ենթակառուցվածքների զարգացման ֆինանսավորումն արդեն վճռականորեն տեղափոխվել է տեխնոլոգիական հսկաների դրամական հոսքերից դեպի կապիտալի շուկաներ: Շրջանաձեւ ֆինանսավորման սխեմաները լայն տարածում են ստացել. չիպեր արտադրող ընկերությունները ներդրումներ են կատարում ԱԲ լաբորատորիաներում, որոնք այդ միջոցներն օգտագործում են չիպեր գնելու համար, իսկ ամպային ծառայություններ մատուցողները ֆինանսավորում են այն ստարտափներին, որոնք վարձակալում են իրենց սերվերները: Արդյունքում ձեւավորվում է գնահատումների աճի եւ կապիտալ ծախսերի միջեւ դրական հետադարձ կապ։

Լուսանկարը՝ Reuters

Չիպեր արտադրող հսկա Nvidia-ն դարձել է «նեոամպային» (neocloud) ընկերությունների ֆինանսական հենարանը՝ թույլ տալով սահմանափակ կապիտալ ունեցող ամպային մատակարարներին գրավիչ պայմաններով մասնավոր ֆինանսավորում ներգրավել: Տեխնոլոգիական հսկաները համատեղ ձեռնարկությունների եւ լիզինգային կառույցների միջոցով կուտակում են հսկայական արտահաշվեկշռային պարտավորություններ: Իսկ կապիտալի աճող մասն ապահովում են մասնավոր վարկային ֆոնդերը, որոնք հաճախ վարկավորում են իրենց հովանավորների հետ փոխկապակցված նախագծերը։

Ի տարբերություն նախորդ ներդրումային բումերի, որոնց արդյունքում ստեղծվեցին երկարատև արժեք ունեցող ակտիվներ՝ երկաթուղիներ և օպտիկամանրաթելային մալուխներ, այս ներդրումները նման ակտիվներ չեն թողնում։ Չիպերը կազմում են ԱԲ-ի տվյալների կենտրոնի արժեքի մոտավորապես կեսը, եւ 3-5 տարի անց դրանք գործնականում այլեւս պիտանի չեն լինի օգտագործման համար: Արդյունքում, գրավի արժեքը կարող է ավելի արագ նվազել, քան մարվում է պարտքը։

Ավելին, ԱԲ-ից ակնկալվող արտադրողականության աճը եւ աշխատաշուկայի վրա դրա ազդեցությունը դեռեւս տեսանելի չեն տվյալներում: ԴՊՀ-ի աշխատակիցների վերջին վերլուծական գրառման համաձայն՝ դա պայմանավորված է նրանով, որ ԱԲ-ն դեռեւս գտնվում է իր «զարգացման» փուլում: Սակայն արտադրողականության կտրուկ աճը նաեւ կպահանջի, որ ընկերությունները հսկայական ներքին ներդրումներ կատարեն՝ իրենց գործընթացները վերակազմակերպելու համար: Այնուամենայնիվ, շուկաներն արդեն իսկ արտացոլում են շահույթի զգալի աճի սպասումները, որոնք մասամբ պայմանավորված են ԱԲ-ի շնորհիվ առաջացած արտադրողականության աճով, ինչն էլ մտահոգություններ է առաջացնում «շահույթի փուչիկի» վերաբերյալ»։

ԱԲ-ի շարունակվող բումի անկման ռիսկերի վերաբերյալ քննարկումների մեծ մասը կենտրոնացել է ֆոնդային շուկայի վրա, սակայն ավելի մեծ ռիսկը սպառնում է վարկային շուկաներին: Ներկայումս մենք ունենք «շուկայական» ֆինանսական համակարգ, որտեղ վարկավորումն ավելի քիչ է իրականացվում բանկերի միջոցով, և ավելի շատ՝ պարտատոմսերի շուկաների, արժեթղթավորման կառույցների եւ ոչ բանկային վարկատուների միջոցով։ Վտանգը ոչ թե 1930-ականների ոճով բանկային ավանդների զանգվածային դուրսբերումն է, այլ 2007 թվականի ոճով ստվերային բանկային համակարգից միջոցների զանգվածային արտահոսքը․ վարկերի որակի վերաբերյալ կասկածները հանգեցնում են կարճաժամկետ ֆինանսավորման կրճատման, եւ վարկառուները ստիպված են վաճառել ակտիվներն արդեն իսկ անկում ապրող շուկայում, ինչն էլ հանգեցնում է գների հետագա անկման։

Կարճաժամկետ ֆինանսավորման շուկաների կաթվածահար լինելու պատճառով ԴՊՀ-ն կհայտնվի հսկայական ճնշման տակ՝ աջակցելու ոչ բանկային վարկատուներին եւ տվյալների կենտրոնների պարտքին, ինչպես դա արեց 2020 թվականին՝ COVID-19 համավարակի սկզբում՝ աջակցելով դրամական շուկայի ֆոնդերին։ Սակայն ԱԲ-ն այսօր ավելի քիչ ժողովրդականություն է վայելում, քան Ուոլ Սթրիթը 2007 թվականին։ Երկուսի փրկությունը, ամենայն հավանականությամբ, կկործաներ Դաշնային պահուստային համակարգի անկախության վերջին մնացորդները։

Հնարավոր է, որ ԱԲ-ի ոլորտում կատարվող զանգվածային կապիտալ ծախսերն արդարացվեն՝ ստեղծելով տրիլիոնավոր դոլարների պարտքի սպասարկման համար անհրաժեշտ եկամուտները։ Սակայն այդ դեպքում աշխատաշուկայի ենթադրվող տեղաշարժը պատմական նախադեպ չի ունենա։ Սա մղձավանջային «գիր ու ղուշ»-ի սցենար է. եթե ընկնի «գիրը», արդյունքը կլինի ֆինանսական անկայունությունը, իսկ եթե ընկնի «ղուշը»՝ զբաղվածության աստվածաշնչյան մասշտաբի ցնցում կլինի։

Ամեն դեպքում, ֆինանսական կայունությունը պետք է կենտրոնական տեղ զբաղեցնի Դաշնային պահուստային համակարգի ԱԲ օրակարգում։ Նույնիսկ եթե այս անգամ տեխնոլոգիական առումով ամեն ինչ այլ կերպ զարգանա, ֆինանսական առումով կարող է ոչինչ չփոխվել։

Թարգմանությունը՝ Լիլիթ Խաչատրյանի

Այս հոդվածը Banks.am կայքում թարգմանաբար ներկայացվում է

«Յունիբանկի» գործընկերությամբ:

Յունիբանկի մոբայլ հավելվածում հնարավոր է գրանցվել նաեւ imID-ի միջոցով:

Copyright: Project Syndicate, 2026.
www.project-syndicate.org

Pink Berry-ի զարգացման պատմությունը Converse Leasing-ի հետ

Fri, 21 Aug 2026 15:16:00 +0400

Pink Berry-ի պատմությունը սկսվել է ընդամենը երկու քառակուսի մետր տարածքից եւ վերանորոգված մեկ սարքից։ Այն ժամանակ ընկերությունը նույնիսկ սեփական արտադրություն չուներ․ պաղպաղակը պարզապես վաճառվում էր փոքրիկ կետում։

Տարիների ընթացքում փոքր նախաձեռնությունը վերածվել է սեփական արտադրություն ունեցող բրենդի՝ լայն տեսականիով եւ հազարավոր հավատարիմ սպառողներով։ PinkBerry-ն շուկայում առանձնանալու ճանապարհը սկսել է տարբերվող տեսքից ու համարձակ գաղափարներից՝ կարեւորելով ոչ միայն արտադրանքի համն ու որակը, այլեւ դրա ներկայացումը։

Այսօր ընկերությունը շարունակում է ներդրումներ կատարել արտադրության զարգացման, նոր տեխնոլոգիաների եւ արդյունավետության բարձրացման ուղղությամբ։ Կոնվերս Բանկի լիզինգային ֆինանսավորման միջոցով Pink Berry-ի արտադրամասում տեղադրվել են արեւային վահանակներ, որոնք հնարավորություն են տալիս նվազեցնել էներգիայի ծախսերը եւ ավելի արդյունավետ կազմակերպել արտադրությունը։

Ընկերության հաջորդ մեծ նպատակը հայկական բրենդը միջազգային շուկաներում ներկայացնելն է՝ պահպանելով այն սկզբունքները, որոնցով սկսվել է պատմությունը՝ որակ, նորարարություն եւ տարբերվելու համարձակություն։

Տեսանյութն՝ այստեղ:

Կոնվերս Բանկը վերահսկվում է ՀՀ ԿԲ կողմից:

Ֆասթ Բանկի աջակցությամբ Մատենադարանում բացվել է նոր գրախանութ, հուշանվերների կրպակ եւ սրճարան

Fri, 21 Aug 2026 14:49:00 +0400

Ֆասթ Բանկի աջակցությամբ Մատենադարանում պաշտոնապես բացվել է նոր գրախանութ, հուշանվերների կրպակ եւ սրճարան՝ ամբողջացնելով այցելուների համար նախատեսված նոր ենթակառուցվածքները։

Բանկից հայտնել են, որ բացման արարողությանը ներկա էին ԿԳՄՍ նախարար Ժաննա Անդրեասյանը, Ֆասթ Բանկի խորհրդի նախագահ, բարերար Վահե Բադալյանը, Մատենադարանի տնօրինությունը, գործընկերներ եւ հյուրեր։

Մեսրոպ Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրեն Արա Խզմալյանի խոսքով` նոր միջավայրը ցուցասրահներում ստացած տպավորությունների, ներշնչումների օրգանական շարունակությունն է․

«Ինչ ոլորտ էլ լինի, ինչ անկյուն էլ լինի, Մատենադարանի գործունեության որ հարթությունն էլ լինի, դա պիտի լինի շքեղ, պիտի լինի ժամանակակից, արդիական, մեկ խոսքով՝ դա պետք է լինի համարժեք այն գանձերին, որ պահվում են այս կառույցում։ Մատենադարանի մեծ բարեկամը՝ պարոն Վահե Բադալյանը, եւ ուզում եմ իմ խորին երախտագիտությունը հայտնել Բադալյան ընտանիքին, Ֆասթ Բանկին՝ իրենց մշտական ներկայությամբ մեր հավակնոտ, մեր խիզախ նախաձեռնություններն աջակցելու համար: Պատահական չէ, որ Մատենադարանի պատվո կամարում առաջին անունը Բադալյան ընտանիքի անունն է, պատահական չէ, որ Բադալյան ընտանիքին շնորհվել է Մատենադարանի բարերար ոսկե մեդալը, որովհետեւ այս ընտանիքը մասնակցել է մեր ձեռագրական հավաքածուների համալրմանը»:

Գրախանութում ներկայացված է Մատենադարանի հրատարակությունները, հայագիտությանը, պատմությանը, արվեստին եւ մշակույթին վերաբերող գրքեր։ Հուշանվերների կրպակում այցելուները հնարավորություն կունենան ձեռք բերել Մատենադարանի հավաքածուներից, հայկական ձեռագրերից եւ մանրանկարչությունից ներշնչված հատուկ արտադրանք։ Նախաձեռնության շրջանակում Մատենադարանը գործակցում է իրենց ոլորտներում առաջատար մի շարք ընկերությունների եւ ստեղծագործական բրենդների հետ։ Սրճարանային հատվածը կդառնա Մատենադարանի մշակութային միջավայրի շարունակությունը՝ այցելուներին առաջարկելով թանգարանային այցից հետո հանգստի եւ շփման հարմարավետ տարածք։

Մատենադարանի ենթակառուցվածքների արդիականացման եւ զբոսաշրջային այցելությունների համար նոր ծառայությունների ստեղծման ծրագրի նպատակով Ֆասթ Բանկը 50 մլն դրամ է նվիրաբերել։

Ֆասթ Բանկը շարունակաբար ընդլայնում է իր ծառայությունների շրջանակը՝ առաջարկելով 24/7 արագ, հարմարավետ եւ անվտանգ ֆինանսական լուծումներ Երեւանում եւ Հայաստանի բոլոր մարզերում:

Ֆասթ Բանկը վերահսկվում է ՀՀ Կենտրոնական բանկի կողմից:

«Կողք կողքի» ծրագիրը՝ Սեւան համայնքի արցախցի ընտանիքների համար․ IDBank

Fri, 21 Aug 2026 14:02:00 +0400

IDBank-ը եւ «Դէկավվա ֆոնդ» բարեգործական հիմնադրամը համագործակցություն են սկսել «Կողք կողքի» ծրագրի շրջանակում։ Նախաձեռնությունն իրականացվում է «Հարեհաս» սոցիալ-կրթական ծրագրի շրջանակում՝ հիմնվելով դրա համայնքային զարգացման, կրթության, ինչպես նաեւ մարդու ներուժի բացահայտման եւ ակտիվացման փորձի վրա։

Համագործակցության նպատակն է Սեւան համայնքում բնակվող Արցախից բռնի տեղահանված ընտանիքներին օգնել ոչ միայն հաղթահարել տեղահանման հետեւանքները, այլեւ դառնալ իրենց նոր համայնքի ակտիվ մասնակիցն ու զարգացման նախաձեռնողը։

«Դէկավվա ֆոնդ» բարեգործական հիմնադրամը հնարավորություն է տալիս անհատներին նվիրատվություններ անել կարիքավոր ընտանիքներին, մասնավորապես՝ Արցախից տեղահանվածներին:

««Կողք կողքի» ծրագիրը միտված է Արցախից բռնի տեղահանված ընտանիքների սոցիալ-տնտեսական ինտեգրմանը՝ ստեղծելով իրական հնարավորություններ կրթության եւ աշխատաշուկայի հասանելիության ապահովման համար։ «Դէկավվա ֆոնդ»-ի հետ այս համագործակցությունը կարեւոր քայլ է Սեւան համայնքում բնակություն հաստատած ընտանիքներին երկարաժամկետ աջակցություն ցուցաբերելու գործում։ Ընդ որում, մեր աջակցությունը չի սահմանափակվում միայն ֆինանսավորմամբ․ ինչպես մեր մյուս նախագծերում, այստեղ եւս նախատեսում ենք անցկացնել ֆինանսական գրագիտության դասընթացներ, որոնք շահառուներին կօգնեն ձեռք բերել անհրաժեշտ գիտելիքներ՝ ճիշտ եւ գրագետ ֆինանսական որոշումներ կայացնելու համար»,- ասել է IDBank-ի Հաղորդակցության եւ սոցիալական պատասխանատվության ծրագրերի վարչության ղեկավար Տաթեւիկ Վարդեւանյանը:

«Այս ծրագիրը հերթական աջակցման նախաձեռնությունը չէ, այլ ներդրում՝ համայնքի ապագայի մեջ։ Մենք գնահատում ենք մեր գործընկերների վստահությունը եւ հավատում ենք, որ այս համագործակցությունը կստեղծի երկարաժամկետ ու չափելի փոփոխությունների հիմք»,- նշել է «Դէկավվա ֆոնդ» բարեգործական հիմնադրամի համահիմնադիր եւ գործադիր տնօրեն Ադրիանա Մարությանը:

«Կողք կողքի» սոցիալական պատասխանատվության ծրագրի շրջանակում IDBank-ն ավելի վաղ համագործակցության հուշագիր էր ստորագրել նաեւ Երեւանի պետական համալսարանի հետ, որի շրջանակում ֆինանսավորվել էին Մայր բուհի 103 արցախցի ուսանողների կրթավճարները (ավելի քան 35 մլն դրամ)՝ նպաստելով նրանց կրթության առաջընթացին եւ սոցիալական կայունությանը։

Բանկը վերահսկվում է ՀՀ ԿԲ կողմից:

Revolut-ը բանկային լիցենզիայի հայտ է ներկայացրել Ֆինլանդիայում

Fri, 21 Aug 2026 10:45:00 +0400

Revolut-ը բանկային լիցենզիա ստանալու հայտ է ներկայացրել Ֆինլանդիայում:

Revolut Bank EU-ի գլխավոր տնօրեն Կուբա Ֆաստը նշել է, որ լիցենզիայի ստացումը բանկի 250,000 ֆինն հաճախորդներին հասանելիություն կապահովի IBAN-ին եւ մի շարք բանկային ծառայություններին, ինչպիսիք են տեղական հաշիվների վճարումը եւ աշխատավարձի ստացումը, հայտնում է Finextra-ն:

10.08.2026 | 16:14 Revolut-ը լիարժեք եվրոպական բանկային լիցենզիա է ստացել

Ներկայում Revolut-ի ֆինն օգտատերերը ստիպված են ներքին գործարքներ իրականացնելիս օգտագործել անդրսահմանային նույնականացուցիչներ:

«Այս քայլը Revolut-ի՝ Եվրոպայում հաճախորդների համար հիմնական բանկ դառնալու ավելի լայն հավակնությունների մի մասն է», - հավելել է Ֆաստը:

«Ֆինտեխ» բաժնի գործընկեր`

Հայաստանում ֆինանսական ոլորտի էթիկայի եւ վարքագծի միասնական կանոնագիրք չկա

Fri, 21 Aug 2026 09:42:00 +0400

Հայաստանում ֆինանսական ոլորտի աշխատակիցների համար մասնագիտական համապատասխանության, էթիկայի եւ վարքագծի պահանջները սահմանող մեկ միասնական կանոնագիրք չկա:

Ադրբեջանում վերջերս ընդունվել էր ֆինանսական ոլորտի միասնական էթիկական եւ մասնագիտական վարքագծի կանոնագիրք եւ մեզ հետաքրրքեց՝ արդյո՞ք Հայաստանում նման կանոնագիրք կա:

Կենտրոնական բանկից Banks.am-ին հայտնել են, որ Հայաստանի ֆինանսական ոլորտի աշխատակիցների նկատմամբ համապատասխան պահանջները սահմանվում են՝ հաշվի առնելով ֆինանսական գործունեության տեսակների բնույթը, դրանց բնորոշ ռիսկերը, մասնագիտական պարտականությունների շրջանակը եւ հաճախորդների կամ ներդրողների պաշտպանության առանձնահատկությունները։

«ԿԲ-ի կողմից վերահսկվող կազմակերպությունների աշխատակիցների նկատմամբ պահանջները սահմանվում են յուրաքանչյուր կազմակերպության համապատասխան ոլորտը կարգավորող օրենքներով, ինչպես նաեւ՝ մասնագիտական համապատասխանության ստուգման եւ որակավորման, ներքին հսկողության վերաբերյալ Կենտրոնական բանկի իրավական ակտերով։

Լուսանկարը՝ Կենտրոնական բանկ

Մասնավորապես, ներքին հսկողության պահանջների շրջանակում բանկերը եւ ապահովագրական ընկերությունները պետք է ունենան աշխատանքային էթիկայի կանոններ եւ աշխատակիցների վարքագծի մոնիթորինգի իրականացման համապատասխան ընթացակարգեր, միեւնույն ժամանակ իրականացնեն բանկում էթիկական կորպորատիվ մշակույթի ձեւավորման խրախուսում:

Բացի պարտադիր իրավական կարգավորումներից, առանձին ոլորտներում գործում են նաեւ համապատասխան վարքագծային փաստաթղթեր, ինչպիսիք են օրինակ՝ Հայաստանի բանկերի միության «Բանկային գործարար վարվելակերպի կանոնագիրքը», ինչպես նաեւ «Հայաստանի ավտոապահովագրողների բյուրո» ՀԿ-ի կողմից մշակված մասնագիտական վարքագծի կանոնները»,- տեղեկացրել են Կենտրոնական բանկում:

Հայաստանի բանկերի միությունից էլ Banks.am-ին ասել են, որ «Բանկային գործարար վարվելակերպի կանոնագիրքն» անդրադառնում է հաճախորդների նկատմամբ արդար եւ բարեխիղճ վերաբերմունքին, տեղեկատվության թափանցիկությանը, հաճախորդների շահերի պաշտպանությանը, գաղտնիության պահպանմանը եւ մասնագիտական պատշաճ վարքագծին։

Լուսանկարը՝ Կենտրոնական բանկ

«Բացի այդ, յուրաքանչյուր բանկ իր ներքին կառավարման համակարգի շրջանակում կիրառում է համապատասխան ներքին քաղաքականություններ եւ ընթացակարգեր՝ աշխատակիցների մասնագիտական վարքագծի, շահերի բախման կանխարգելման, գաղտնիության, համապատասխանության եւ այլ էթիկական հարցերի կարգավորման նպատակով»,- նշել են միությունում:

ԿԲ-ից հայտնել են նաեւ, որ ամբողջ ֆինանսական համակարգի համար ներկայում միասնական էթիկական եւ մասնագիտական վարքագծի կանոնագրքի մշակման կամ ներդրման առանձին նախաձեռնություն չի իրականացվում։

«Նման նախաձեռնության նպատակահարմարությունը պետք է բխի գործող կարգավորումների արդյունավետության, հնարավոր կարգավորման բացերի եւ ընդհանուր սկզբունքների լրացուցիչ հստակեցման իրական անհրաժեշտությունից»,- նշել են ԿԲ-ում:

EIB-ը ֆինտեխ-հիմնադրամ է գործարկում Լեհաստանում

Thu, 20 Aug 2026 17:18:00 +0400

Եվրոպական ներդրումային հիմնադրամը (EIF) միավորել է ուժերը Լեհաստանի զարգացման ազգային Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) բանկի հետ՝ €30 միլիոն ծավալով վենչուրային ֆինտեխ-հիմնադրամ գործարկելու համար:

Ինչպես հաղորդում է Finextra-ն, հիմնադրամն իր ներդրումներն ուղղելու է Կենտրոնական եւ Արեւելյան Եվրոպայում վաղ փուլում գտնվող ստարտափներին:

Հիմնադրամի կառավարումն իրականացնելու է լեհական Inovo.vc ընկերությունը:

Դրա կառավարիչ գործընկեր Տոմաշ Շվեբոդան կարեւորել է, որ «համաշխարհային տեխնոլոգիական առաջնորդների հաջորդ սերունդը սերված լինի Լեհաստանից եւ տարածաշրջանից»:

«Ֆինտեխ» բաժնի գործընկեր`

2026-ին լրացուցիչ 5000 էլեկտրամոբիլ կներմուծվի 0% մաքսատուրքով

Thu, 20 Aug 2026 16:53:00 +0400

Կառավարության որոշմամբ առաջարկվում է 2026 թվականի համար էլեկտրաշարժիչով տրանսպորտային միջոցների ներմուծման սակագնային քվոտայի շրջանակում լրացուցիչ 5000 տրանսպորտային միջոց ներմուծել՝ մաքսատուրքի 0% դրույքաչափով։

Այսպես՝ մինչեւ 4500 տրանսպորտային միջոց կարող են ներմուծել ֆիզիկական անձինք, անհատ ձեռնարկատերերը եւ իրավաբանական անձինք, որոնք անմիջապես ավտոարտադրողի հետ կնքված դիլերական-դիստրիբյուտորական պայմանագիր չունեն:

Մինչեւ 500 տրանսպորտային միջոց կարող են ներմուծել անմիջապես ավտոարտադրողի հետ կնքված դիլերական-դիստրիբյուտորական պայմանագիր ունեցող ընկերությունները՝ համապատասխան փաստաթղթերի առկայության դեպքում։ Անհրաժեշտ է ներկայացնել ավտոարտադրողի կողմից տրամադրված գործարանային երաշխիքային եւ հետերաշխիքային տեխնիկական սպասարկում, ինչպես նաեւ գործարանային ծրագրային ապահովում իրականացնելու պարտավորությունը հաստատող փաստաթղթեր։ Բացի այդ, պետք է հիմնավորվի փակ տեխնիկական սպասարկման կայանի առկայությունը՝ սեփականության իրավունքի վկայականով կամ վարձակալության պայմանագրով եւ լուսանկարներով:

Թզի եւ դեղձի մթերման համար փոխհատուցում կտրամադրվի

Thu, 20 Aug 2026 15:52:00 +0400

Կառավարությունն աջակցություն կտրամադրի թզի եւ դեղձի վերամշակման նպատակով մթերումներին՝ գյուղատնտեսական արտադրանքի իրացմանն ու վերամշակող արդյունաբերության զարգացմանը նպաստելու համար։

Օգոստոսի 18-ից մինչեւ սեպտեմբերի 1-ը վերամշակման նպատակով մթերված արտադրանքի համար տնտեսավարողները կստանան 125 դրամ փոխհատուցում՝ յուրաքանչյուր կիլոգրամի համար։

Նախատեսվում է մթերել շուրջ 3000 տոննա դեղձ եւ 400 տոննա թուզ։

«Մենք պահպանում ենք արտահանման սուբսիդավորումները, եւ արտահանումները շարունակվում են թե՛ թզի, թե՛ դեղձի, թե՛ մյուս պտուղ-բանջարեղենի համար։ Դրանով ցանկանում ենք լուծել առնվազն երկու խնդիր՝ գյուղացիական տնտեսությունների բերքի մթերումն ու սպառումը եւ մշակող արդյունաբերության զարգացումը։ Եթե աջակցում ենք, որ ապրանքը դառնա պահածո կամ չիր, տնտեսվարողները կարողանում են այն ավելի լավ գնով ձեռք բերել, փոխհատուցում ստանալ, նվազեցնել ինքնարժեքը եւ տեղական ու արտաքին շուկաներին ավելի մրցունակ պատրաստի արտադրանք առաջարկել»,- կառավարության նիստին ասել է էկոնոմիկայի նախարար Գեւորգ Պապոյանը։

Սամվել Խարազյան. Առողջապահական խնդիրների ժամանակին լուծումը նաեւ տնտեսական հարց է

Thu, 20 Aug 2026 12:00:00 +0400

Առողջության համընդհանուր ապահովագրության համակարգի առաջին կիսամյակում մոտ 762 հազար ապահովագրված անձ օգտվել է համակարգի շրջանակում տրամադրվող ծառայություններից։ Ապահովագրական դեպքերի մասով փոխհատուցված գումարը կազմել է մոտ 103 մլրդ դրամ։ Միաժամանակ, որոշ տարիքային խմբերի դիմելիությունը զգալիորեն գերազանցել է նախնական կանխատեսումները։

Banks.am-ը զրուցել է Առողջության համընդհանուր ապահովագրության հիմնադրամի գլխավոր տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատար Սամվել Խարազյանի հետ՝ հասկանալու, թե ինչ են ցույց տալիս համակարգի առաջին կիսամյակի արդյունքները, ինչ առողջական խնդիրներով են քաղաքացիներն առավել հաճախ դիմում, որքանով են իրական ցուցանիշները համապատասխանում կանխատեսումներին եւ ինչ է փոխվելու համակարգի հաջորդ փուլում։

Սամվել Խարազյանը

Լուսանկարը՝ Մեդիամաքս

- Առաջին կիսամյակի արդյունքներից ամենակարեւոր ցուցանիշներից մեկը մոտ 103 մլրդ դրամի փոխհատուցումն է։ Ի՞նչ է ցույց տալիս այս թիվը եւ քանի՞ քաղաքացի է փաստացի օգտվել համակարգից։

- Առաջին կիսամյակում ունենք մոտավորապես 103 մլրդ դրամի փոխհատուցում ապահովագրական դեպքերի մասով։ Այդ գումարի շրջանակում ծառայություններ ենք մատուցել մոտավորապես 762 հազար ապահովագրված անձի՝ ընդհանուր ավելի քան 1.8 միլիոն շահառուից։ Այսինքն՝ գրեթե յուրաքանչյուր երկրորդ ապահովագրված անձ ապահովագրության շրջանակում օգտվել է որեւէ ծառայությունից:

Խոսքը լայն շրջանակի մասին է՝ դեղերից սկսած, մասնագիտական խորհրդատվություն, առաջնային օղակի բժշկի ծառայություններ, ամբուլատոր բուժում, գործիքային հետազոտություններ՝ համակարգչային տոմոգրաֆիա, մագնիսառեզոնանսային տոմոգրաֆիա, հիվանդանոցային ծառայություններ, վիրահատություններ։ Ուռուցքաբանական հիվանդությունների դեպքում իրականացվում է նաեւ քիմիաթերապեւտիկ դեղորայքի տրամադրում եւ ճառագայթային բուժում։

Փաթեթում ընդգրկված շուրջ 2300-2400 ծառայությունից մոտ 1500-ի մասով այս ժամանակահատվածում փոխհատուցման ներկայացված դեպքեր ենք ունեցել։ Սա նշանակում է, որ փաթեթում ընդգրկված ծառայությունների գրեթե ամբողջ սպեկտրը կիրառվել է մեր շահառուների կողմից։

Այս տվյալները մեզ համար կարեւոր են նաեւ այն առումով, որ ցույց են տալիս՝ փաթեթը կառուցված է ապահովագրված անձանց առողջական ռիսկերին եւ կարիքներին համապատասխան։ Սա մեզ հնարավորություն է տալիս ազդելու երկրում առկա հիմնական հիվանդությունների կառավարման, դրանցից մահացության եւ հաշմանդամության դեպքերի կրճատման վրա։

Սամվել Խարազյանը

Լուսանկարը՝ Մեդիամաքս

- Փոխհատուցված գումարի չափը որքանո՞վ է համապատասխանում ձեր նախնական կանխատեսումներին։

- Հիմնական շեղված ցուցանիշը մենք նկատում ենք 18-ից 64 տարեկան այն անձանց շրջանում, որոնց աշխատավարձը 200 հազար դրամից բարձր է եւ որոնք ապահովագրավճարը հիմնականում իրենց միջոցներով են իրականացնում։ Նրանց դիմելիության ցուցանիշը գրեթե երկու անգամից ավելի բարձր է, քան մեր կանխատեսումները։

Համակարգի ներդրումից առաջ մենք շատ էինք լսում մտավախություններ, թե այս քաղաքացիները չեն օգտվելու ծառայություններից, որովհետեւ կարող են մտածել՝ առողջական խնդիրներ չունեն, եւ ապահովագրավճարը իրենց համար ավելորդ բեռ է։ Հիմա փաստացի ունենք պատկեր, որ նրանց դիմելիությունը կրկնապատիկից ավելի է։

Սամվել Խարազյանը

Լուսանկարը՝ Մեդիամաքս

Սա նշանակում է, որ այդ քաղաքացիներն իրականում ունեցել են առողջական խնդիրներ։ Նույնիսկ եթե նրանք որոշակի եկամուտ էին ստանում եւ կարող էին իրենց միջոցներով վճարել ծառայությունների համար, առողջական ծախսերի առաջացումը նրանց համար միեւնույն է որոշակի խոչընդոտ էր։ Հիմա, քանի որ այդ ֆինանսական խոչընդոտը դուրս է եկել, նրանք դիմում են, ստանում իրենց անհրաժեշտ ծառայությունները։ Սա շատ կարեւոր է նաեւ ընդհանուր տնտեսության տեսանկյունից։ Եթե առողջական խնդիրները ժամանակին չլուծվեն, դրանք գնալով ավելի են բարդանալու։ Նշանակում է ոչ միայն ավելի մեծ առողջապահական ծախսեր, որովհետեւ բարդություններ բուժելը շատ ավելի ծախսատար է, այլեւ՝ աշխատունակության անկում, որոշ դեպքերում՝ հաշմանդամություն եւ լրացուցիչ բեռ պետության համար։

Հետեւաբար համակարգի ազդեցությունը մենք պետք է գնահատենք նաեւ այս անուղղակի ազդեցությունների տեսանկյունից, որոնք ներկայում ուսումնասիրում եւ մշտադիտարկում ենք։

Լուսանկարը՝ Մեդիամաքս

- Առաջին կիսամյակի արդյունքներն ի՞նչ են ցույց տալիս Հայաստանի առողջապահական կարիքների մասին։ Ո՞ր հիվանդությունների ուղղությամբ է ամենամեծ պահանջարկը։

- Մեր հիմնական կանխատեսումները, որ առաջին տեղերում լինելու են սիրտ-անոթային հիվանդությունները, դրանցով պայմանավորված բարդությունները, շաքարային դիաբետը, աչքի հիվանդությունների հետ կապված ծառայությունները, հիմնականում արդարացել են։

Այս տեսանկյունից՝ որոշակի տեղաշարժ կա նաեւ մեր առողջապահական ծախսերի կառուցվածքում։ Մենք ավելի շատ տեղափոխվում ենք ոչ վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելման եւ բուժման ուղղություն։ Սա պայմանավորված է նաեւ նրանով, որ մենք ապահովագրության մեջ նախատեսել ենք բավականին մեծ կանխարգելիչ փաթեթ, որը հնարավորություն է տալու հիվանդությունները վաղ փուլում հայտնաբերել եւ բուժել:

- Կանխարգելիչ փաթեթն ի՞նչ հետազոտություններ է ներառում։

- Փաթեթում ներառված են կանխարգելիչ այցերը եւ տարիքային խմբերին համապատասխան սքրինինգային հետազոտությունները։ 2029 թվականից ապահովագրության փաթեթի ակտիվացման համար այդ հետազոտությունները համապատասխան տարիքային խմբերում պարտադիր կլինեն։

Արդեն այսօր ունենք, օրինակ, արգանդի վզիկի քաղցկեղի, կրծքագեղձի քաղցկեղի եւ կոլոռեկտալ քաղցկեղի վաղ հայտնաբերման սքրինինգային հետազոտություններ։ Քաղաքացիները կարող են այդ հետազոտություններն անցնել առաջնային առողջության պահպանման ծառայություններ մատուցող բժշկական կազմակերպություններում։

Լուսանկարը՝ Մեդիամաքս

Եթե կանխարգելիչ հետազոտության արդյունքում որեւէ շեղում է հայտնաբերվում, ապա հետագա ավելի խորացված ախտորոշիչ ծառայությունները, իսկ անհրաժեշտության դեպքում նաեւ բուժման ծախսերը, ամբողջությամբ ներառված են ապահովագրության փաթեթում։ Այսինքն՝ մեր ապահովագրված անձանց համար այդ ֆինանսական խոչընդոտն այս մասով ամբողջությամբ վերացրել ենք։ Նրանք կարող են անցնել հետազոտությունները եւ անհրաժեշտության դեպքում ստանալ նաեւ հետագա ախտորոշումն ու բուժումը։

- Ո՞ր տարիքային խմբերն են այսօր ամենաակտիվն օգտվում համակարգից։

- Փաստացի բոլոր տարիքային խմբերն օգտվում են համակարգից։ 65 եւ բարձր տարիքի անձանց դիմելիությունը բավականին բարձր է, եւ նրանց մատուցվող ծառայություններն ավելի թանկարժեք եւ ծախսատար են։ Այս տարիքային խմբի քաղաքացիների մեծ մասը նախկինում երբեւէ չի եղել պետական աջակցության առողջապահական ծրագրերում կամ օգտվել է դրանցից շատ փոքր չափով։

Դրա հետեւանքով նրանց առողջական խնդիրները կուտակվել են, եւ հիմա մենք ավելի շատ բարդ դեպքեր ենք տեսնում, որոնք հիմնականում հիվանդանոցային բուժման անհրաժեշտություն ունեն։ Դա, բնականաբար, ավելի ծախսատար է դարձնում այս խմբի սպասարկումը։ Բայց այս ծախսերը մենք կանխատեսել էինք, եւ այս մասով դինամիկան հիմնականում համապատասխանում է մեր կանխատեսումներին։

Լուսանկարը՝ Մեդիամաքս

- Ինչպե՞ս եք գնահատում համակարգի ֆինանսական կայունության վիճակն առաջին կիսամյակից հետո։

- Եթե ընդհանուր առմամբ մեր գնահատված ռիսկերի շրջանակում նայենք, ֆինանսական կառավարման տեսանկյունից իրավիճակը վերահսկելի է։ Իհարկե, որոշակի շեղումներ կան, բայց դրանք մենք հաշվի էինք առել եւ նախատեսել ապահովագրական պահուստային ֆոնդ։ Այդ պահուստային ֆոնդը ձեւավորվում է ընդհանուր վճարված գումարների 10%-ի չափով եւ նախատեսված է հենց նման շեղումները մեղմելու եւ ֆինանսավորելու համար։

Մինչեւ համակարգի ներդրումը հատկապես 18-ից 64 տարեկան անձանց ծառայությունների կարիքի գնահատման վերաբերյալ մեր տվյալները սահմանափակ էին։ Հիմա արդեն ունենք փաստացի տվյալներ եւ կարող ենք ավելի ճշգրիտ հասկանալ այս խմբի դիմելիությունն ու ծախսերը:

Լուսանկարը՝ Մեդիամաքս

- Ո՞ր ծառայությունների եւ դեղերի նկատմամբ է ամենամեծ պահանջարկը։

- Դեղերի մասով հիմնականում սիրտ-անոթային հիվանդությունների վերահսկման համար նախատեսված դեղերն են, ինչպես նաեւ՝ շաքարային դիաբետի վերահսկման դեղերը։ Ուզում եմ նաեւ ընդգծել, որ այդ հիվանդությունների վերահսկման համար ամբողջ հնարավորությունը ստեղծված է։

Բացի դրանից, մենք ստեղծել ենք բոլոր անհրաժեշտ հնարավորությունները՝ լաբորատոր եւ գործիքային հետազոտություններ իրականացնելու համար։ Սա, այսպես կոչված, երկրորդային կանխարգելումն է, երբ մարդն արդեն ունի հիվանդություն, բայց մենք փորձում ենք կանխել դրա բարդություններն ու սրացումները։

Լուսանկարը՝ Մեդիամաքս

Մեր նպատակն է, որ ընտանեկան բժիշկները եւ առաջնային առողջության պահպանման օղակի մյուս բժիշկները կարողանան ամբողջությամբ կառավարել այդ հիվանդությունները եւ թույլ չտալ դրանց բարդացումները։ Սա հետագայում նաեւ թույլ կտա խուսափել հիմնադրամի համար ավելի մեծ ծախսերից։

Նախկինում առաջնային օղակի բժիշկները հաճախ ասում էին, որ իրենք նշանակում են հետազոտությունը կամ դեղը, բայց քաղաքացին պետք է դրա համար վճարի։ Հիմա այդ հնարավորությունները նրանց տրված են։ Հետեւաբար մենք նաեւ ակնկալում ենք, որ սիրտ-անոթային հիվանդությունների, շաքարային դիաբետի եւ այլ քրոնիկ հիվանդությունների կառավարումն ավելի մեծ չափով կիրականացվի հենց առաջնային օղակում։

- Մինչեւ տարվա վերջ որո՞նք են ձեր հիմնական ռազմավարական առաջնահերթությունները։

- Մենք պետք է զուգահեռ նախապատրաստվենք հաջորդ տարի նոր շահառուների ընդգրկմանը։ Հաջորդ տարվանից համակարգում կընդգրկվեն բոլոր աշխատող քաղաքացիները, այդ թվում՝ քաղաքացիաիրավական պայմանագրով աշխատողները, պասիվ եկամուտներ ունեցողները՝ օրինակ վարձակալական վճար կամ տոկոսային եկամուտ ստացողները։ Համակարգում կներառվեն նաեւ տաքսու վարորդները։ Այս տարվա սկզբին օրենսդրական փոփոխություն կատարեցինք, որոշվեց, որ նրանք նույնպես 2027 թվականից կներառվեն համակարգում։

Կան նաեւ առանձին համայնքների բնակիչներ, որոնց համար նախատեսվում է ապահովագրավճարի սուբսիդավորում համայնքային միջոցներից։ Բացի դրանից, քաղաքացիների բազմաթիվ դիմումների հիման վրա ընտանիքի անդամներին համակարգում ներառելու ժամկետը տեղափոխեցինք 2027 թվական։ Այսինքն՝ մենք ունենք բավականին մեծ թվով նոր խմբեր՝ իրենց տարբեր հարցերով, առողջական խնդիրներով եւ ծառայությունների պահանջարկով։ Հիմա մենք գնահատում ենք այս խմբերի հնարավոր դիմելիությունը եւ ծառայությունների սպառման պատկերը։

Լուսանկարը՝ Մեդիամաքս

Իհարկե, մենք դեռ ընդամենը յոթ ամսվա տվյալներ ունենք, բայց կարծում եմ՝ այդ տվյալները մեզ արդեն հնարավորություն են տալիս ավելի ճշգրիտ գնահատել նոր ընդգրկվող խմբերի ծախսերը եւ պատրաստվել համակարգի հաջորդ փուլին։

Սամվել Խարազյանի հետ զրուցել է Աստղիկ Հովհաննեսովը

Moderna-ի բաժնետոմսերը մեկ օրում թանկացել են 150%-ով

Thu, 20 Aug 2026 09:32:00 +0400

Ամերիկյան կենսատեխնոլոգիական Moderna ընկերության բաժնետոմսերը մեկ օրվա ընթացքում թանկացել են 150%-ով, հայտնել է Financial Times-ը։

Օգոստոսի 19-ին Nasdaq բորսայում Moderna-ի մեկ արժեթղթի արժեքը գերազանցել է 160 դոլարը։ Նախորդ օրը Moderna-ի արժեթղթի գինը կազմում էր մոտ 63 դոլար։

Այսպես է շուկան արձագանքել է ընկերության հայտարարությանը՝ մելանոմայի դեմ փորձարարական թերապեւտիկ պատվաստանյութի հաջողված փորձարկումների մասին, որը մշակվում է մեկ այլ ամերիկյան Merck ընկերության հետ համատեղ։

Պատվաստանյութը պատրաստվում է անհատապես յուրաքանչյուր հիվանդի համար՝ հիմնվելով հիվանդի ուռուցքի եզակի գենետիկական հետքի եւ մՌՆԹ-ի վրա։

Այս հաղորդագրության հրապարակումից հետո Moderna-ի կապիտալիզացիան գերազանցել է 55 միլիարդ դոլարը։ Ընկերությունն իր առավելագույն ցուցանիշին՝ ավելի քան 180 միլիարդ դոլարի կապիտալիզացիային, հասել էր 2021 թվականի սեպտեմբերին՝ COVID-19-ի դեմ պատվաստանյութի թողարկումից հետո։

Moderna-ի համահիմնադիրը եւ տնօրենների խորհրդի նախագահը Նուբար Աֆեյանն է։

Կարդացեք նաեւ. Նուբար Աֆեյանը՝ կյանքի, վախերի եւ քաղցկեղի դեմ պատվաստանյութի մասին: